zondag 4 augustus 2019

The WºRM: A home for nature in the city

Worm Hotel near Amsterdam Central Station used by Grandcafe 1884

Natural life in the Worm Hotel. 

Inside the Worm Hotel ('Wormenhotel' in Dutch) something wonderful happens. Millions of organisms life together and transform what we consider as waste into healthy new soil: living soil. The leftovers from vegetables, fruit and other plant based materials are broken down and turned into humus.

In the worm hotel is room for many organisms. Composting worms play an important role, adding fertility to the compost with their 'wormenpoep' (vermi castings) that is full of beneficial micro organisms. The worms feed on the micro organisms and actually breed them inside their bodies. After digesting organic material containing micro organisms and excreting the castings the colony of bacteria and fungi will increase since the worms breed more then they digest.

Worms give their name to the worm hotel, but they certainly don't life in it on their own.

Woodlice (Pissebedden in Dutch) are also a common resident in the worm hotel. Woodlice are very important for the breaking down of dead wood and other organic material. Another benefit of woodlice in the worm hotel is that they change their skins when they grow. The woodlice have an exoskeleton. This hard shell does not grow when the animal grows so they have to change into a new skin when growing. The old shell is left behind and is broken down in the composting material.
Exoskeletons of insects and woodlice contain chitin. This compound can only be broken down by specific enzymes. The worms contain these enzymes in their digestive tract and increase the production of this enzyme when the digested material contains chitin. This enzyme will also be excreted with the worm castings.
I have been told that, when using vermicompost containing this enzyme it will make plants more resistent to attacks of plant eating insects. The plant will 'taste' of the enzyme and insects will leave the plants alone. If this is true I am not sure, I have not found a research yet stating this, but I am very curious about trying it out. In any case it sounds applaudable to me.

Foto Getty Images/ Istock photo.

Fruit flies are also a common (but less welcomed) guest in the worm hotels. When their numbers get too big, they can be quite a nuisance. However, they are also composting agents and help transform organic material into rich soil. The key is to look for a balance in moisture and feeding speed (amount of foodwaste fed to the worm hotel), to keep the population of fruit flies in check.

Spiders will join the worm hotel family at some point and will hunt on the flies and other small organisms. They play a role in keeping organisms in check.

Mites are small to very small organisms that also play an important role in the soil. In the worm hotel different kinds of mites can be found. The mites feed themselves with organic material, with springtales, larvae of insects or other mites and some even eat worms. The mites are important for healthy soil.

Springtail larvae.

Springtales are among the oldest animals around us. They can be found by the thousands in a square meter of soil. The larvae of springtales are a common resident and can easily be seen in the worm hotel. They are white oval shaped animals. Springtales digest organic material and help to create humus.

Ants are living on our planet in huge numbers. In number and even in total mass they outnumber us humans. Ants are helping your garden by cleaning it from dead organic matter and insects. But they can take over the worm hotel if they find it a cozy home. In general you do not wish for ants to nest in the worm hotel, and if you find a nest it might be a good idea to mix things around. I have not found proof that the ants harm the worms, but I can imagine they don't allow worms (and other organisms) in their nests and if the nest grows big there will be less space inside the worm hotel for the other residents.

There are many other organisms that can be found in the worm hotel and I belief that the more complex the eco-system is, the more alive the soil will be that is created.

Unbalanced system.

Whenever one organism finds an environment in which it can thrive it will florish. And this can result in a 'plague'.

For instance the fruit flies we mentioned earlier can multiply in such numbers that you are welcomed by clouds of flies that leave when the worm hotel is opened. Only to return to the inside of the furniture after some time.

Window in the worm hotel.

When your worm hotel eco system seems to be out of balance it helps to stop feeding the worm hotel for some time and add extra dry bedding material on top and nature do its tricks to rebalance the system. For instance, when too many fruit flies are in the worm hotel, there will be big numbers of fruit fly larvae. Organisms that feed on the larvae will start to grow in population and bring the number of fruit flies down.

We humans tend to look at 'a problem' and look for 'a solution' to 'fix it'. When we understand there is not one problem, but that it is part of a changing process with many players involved that work together (or against each other) to create a balanced eco-system, we can build understanding and appreciation for this process and use it to our mutual benefit.

I belief it is important that we learn again to life with nature and allow these moments of unbalance to occur for the eco system to grow stronger and more complex. It will imply that we ourselves will encounter some discomfort some moments and need to observe and learn what needs to be done to help the system to be more balanced. We need to work with nature, not against it, if we want to re-establish a more healthy way of living on this planet.

Still from our crowdfunding film from 2018.

Human nature

If you are reading this article my guess is that you consider yourself a human beeing. One single organism of the species Homo Sapiens. But if you look at yourself closely you will find that your body exists of many (uncountable) cells and organisms that have decide to work together and 'be' your body together. So already on an 'individual' level you are part of an eco-system. 

In the human world we tend to look at our environment for our own advantage or for things we need to protect ourselves from. Even now in a time of 'climate change' and potential world wide catastrophe the general concern is what 'harm' could happen to 'me' and 'us'. 

I belief that when we understand we are not apart from our environment, but that all is connected, and at some level really is all one, that we can start to make better choices then the selfish ones we make now. We need to care for all, as if it is for ourselves. 

That means giving space in our midst to plants and animals. Even if we think they are not profitable or directly beneficial to us. They are part of the whole and just as important. 

Words as 'plaque' or 'pests' and 'pest control' are words we need to abandon. Just as words like 'waste' and 'waste management' they hold us in a mindset that keeps us apart from our true nature. 

Worm hotel projects help reconnect with nature in the city.

I started designing worm hotels in 2012 because I wanted to learn myself about the natural cycles and help re-establish the connection with nature in the city. I am still learning and feel grateful for all the support I have been given by people all around the globe. 

At this moment I am looking for ways to share the experience I have been able to collect so more people can start using worm hotels and learn about healthy soil in the city. 

Over the past year I have been placing a number of worm hotels at restaurants and offices. It is great to see that also amongst food professionals the interest in reconnecting with nature is growing. 

Right now I am in Oslo start a first worm hotel pilot here in Norway together with Nabolagshager Oslo

If you like to learn about our worm hotels and see possibilities to start a project in your own town, please feel free to write us at: info@compostier.nl

Worm hotel in use by the office of Google Amsterdam.

Kitchenstaff from Google's office is happy to meet the new residents.

Our workshop at the KasKantine in Amsterdam.
On the front: wood from StadsHout Amsterdam.

Children take a look inside the worm hotel in The Hague.

Chef Rick from Restaurant As is using self made vermi compost
in the garden of As.

dinsdag 2 juli 2019

De WºRM - Geeft een plek aan natuur op straat

De WºRM: Stedelijke Innovatie voor Circulair gebruik van Groen Afval in de Openbare Ruimte.

De WºRM bij Grandcafé 1884 - met verticale Tuinwanden
met munt- en aardbeienplanten, regenwater opvang en
automatische Beregening op zonne-energie.
Op de achtergrond Centraal Station Amsterdam.
Dit composteermeubel is onderdeel van het Greenlab
van de Ruijtergaard (een innitiatief van Stichting Amstergaard)

Een WºRM is een meubel. Een houten meubel dat in de openbare ruimte staat. En in dat meubel leeft een eco-systeem.  Een wat? Ja, een eco-systeem. Dat zijn heel veel organismen die samen leven, van elkaar leven, door elkaar heen leven. En samen maken zij in een WºRM gezonde grond. Ja zeker, er leven ook wormen in een WºRM, maar zeker niet alleen wormen. Daarom doet de naam Wormenhotel eigelijk geen recht meer aan wat een WºRM is. Een WºRM is een meubel waarbinnen de natuur haar gang mag gaan. Midden in de stad.

Rots- & Watertuin bij de
WºRM van Grandcafé 1884. 

Waar wij als mensen vaak de natuur onze wil willen opleggen, wordt binnen in een WºRM de natuur vrijgelaten. Micro-organismen samen met compostwormen & insecten (en vele andere kleine schepselen) vormen samen een hecht eco-systeem dat van de resten van de natuur (in dit geval de organische resten die wij overhouden wanneer wij onze maaltijd bereiden) vruchtbare grond maken. Dit proces is zó wonderlijk, dat wij pas nu een beetje beginnen te begrijpen hoe speciaal dit is. De compostwormen spelen een belangrijke rol in dit eco-systeem en verrijken met hun Wormenpoep de compost die gemaakt wordt in een WºRM.

Chef Michiel van Grandcafé 1884
 verwent de compostwormen
haast net zo goed als de gasten die
komen eten bij het Grand Café.
Gerookte zalm met rook & bloemen van
de Oost Indische Kers geserveerd bij 1884. 

Wormencompost Expert.

Ik wordt wel eens een expert genoemd op het gebied van (wormen)composteren. Ik denk dat je pas expert bent als je ergens alles (of in ieder geval héél véél) van weet. Ik realiseer mij dan ook steeds meer dat ik eigelijk heel weinig weet. Maar door goed te observeren leer ik steeds meer over hoe dit wonderlijke ecosysteem werkt. Door naar mijn gevoel (en neus) te luisteren leer ik of het goed gaat daarbinnen. De wormen zijn een goede graadmeter. Als zij 'happy' zijn, mag ik aannemen dat er goede dingen gebeuren daarbinnen. En wanneer de compost uit het meubel wordt toegevoegd aan de bodem en de planten groeien opmerkelijk goed, dan is het wel duidelijk dat er goede dingen gebeuren in een WºRM. Wormenpoep is echt goede shit!

Samen is niet alleen. Het Greenlab Ruitergaard aan de Ruijterkade wordt gesteund door
veel enthousiaste vrijwilligers en betrokken ondernemers.

Sinds Maart 2015 wordt er door buurtbewoners, op scholen, bij kantoorgebouwen en natuurlijk ook bij restaurants & hotels gecomposteerd in composteer meubels die Compostier heeft ontworpen.

In de afgelopen jaren hebben wij veel ervaring kunnen opdoen met wat werkt, maar zeker ook met wat niet werkt. Deze ervaringen nemen wij mee in onze ontwerpen en zo is nu een ontwerp ontstaan waarbij gebruiksvriendelijkheid, onderhoud en levensduur, en het belangrijkste van al, een gezond eco-systeem binnen in het composteer meubel voorop staan. 

Na het realiseren van een goed werkend composteer meubel kwam al snel de wens bij mij op om andere aspecten van een duurzaam leven in de stad te combineren met de WºRM ontwerpen. 


Allereerst is er natuurlijk het element water. Bovenop (en in sommige gevallen ook aan de zijkanten) groeien planten. Deze planten hebben water nodig om te kunnen groeien. Omdat de WºRMs veelal in de vrije ruimte staan (en dus niet in de buurt van een kraan) is het vochtig houden van de grond in de tuinbakken van de WºRM best een uitdaging in de zomers die Nederland nu kent. Door regenwater op te vangen en vast te houden kunnen de tuinen op de WºRM nu beregend worden met regenwater. Zo zijn ze ook nog eens rainproof. 

Regenwater uit de kraan. De eerste Rainproof WºRM van Compostier
staat in Amstelveen, naast de moestuin van Tanja. 

Hernieuwbare Energie

Om het regenwater terug te kunnen geven aan de planten van de WºRM gebruiken we een pomp. Voor de meubels die in de openbare ruimte staan gebruiken we zonnecellen om energie te genereren voor de irrigatie systemen. De irrigatie pomp die wij gebruiken in het composteermeubel meet via de zonnecel hoeveel zon er is geweest op een dag en past de hoeveelheid water dat gegeven wordt via het systeem daarop aan. Slim toch?

Composteren op hoogte. Deze WºRM van Compostier staat op de 16e verdieping
van het kantoorgebouw op de Zuidas, waar Google Nederland kantoor houdt. Deze WºRM
houdt bij hoeveel gewicht aan groenafval wordt toegevoegd, hoe warm het binnen en buiten
meubel is en of de plantjes nog wel genoeg water hebben. In de tuinbak achter het
meubel groeit Hop voor bier van de Zuidas

Smart Worms

Vanaf 't moment dat ik ben gaan leren over de bijzondere wereld onder onze voeten, heb ik enorme bewondering gekregen voor de wormen die de bodem vruchtbaar maken. Wormen zijn simpele wezens in onze ogen. Maar ik geloof dat zij vooral heel slim zijn. Slim, omdat zij hun eigen omgeving steeds gezonder en beter maken voor het geheel, puur door te doen wat ze het liefste doen. En daar profiteren zij zelf van. Daar kunnen wij mensen nog wat van leren. 

Om een beter begrip te krijgen van hoe een WºRM composteer meubel optimaal in te zetten heb ik al lange tijd de wens precies te kunnen meten hoeveel groenafval er precies in een worm omgezet kan worden. Daarbij spelen temperatuur buiten en in het composteer meubel, maar ook frequentie van voeden en rust periodes tussen het voeden een belangrijke rol. Om dit goed te kunnen waarnemen is het toevoegen van slimme technologie handig. Om die reden heb ik Matthijs Monkelbaan van MetroPolder gevraagd om een SmartWormsModule te bouwen. De eerste twee WºRMs met slimme technologie zijn nu gerealiseerd. Het eerste staat bij De Goede Doelen loterijen en het tweede is zojuist in gebruik genomen door het bedrijfsrestaurant van kantoor van Google Nederland. 

De keuken staf van Google is super enthousiast nu ook te kunnen
composteren op hun daktuin! 

Doe het lekker zelluf!

Op dit moment zijn we nog druk bezig met de laatste aanpassingen aan de handleiding voor de vernieuwde DHZ WºRM. We hebben het meubel vernieuwd en de bedoeling is om eind van deze zomer de eerste dhz bouwpakketten te kunnen aanbieden. Erg spannend allemaal!

Architecte Monique Phillippo hebben wij bereid gevonden om de 3d tekeningen voor de dhz WºRM3 (tot 3 huishoudens) en de WºRM21(tot 21 huishoudens) uit te werken en samen maken wij deze nu tot een praktische handleiding die geleverd zal worden bij de onderdelen van de bouwpakketten. 

Zou jij ook een eigen WºRM willen bouwen voor jouw eigen huis, woongroep, school, buurtmoestuin, straat, restaurant of bedrijfspand? Laat het ons weten! 

Stuur jouw email naar: 

De WºRM 3 bij onze werkplaats bij de KasKantine in

vrijdag 22 maart 2019

Het is lente! Tijd voor een mooie wormencompost oogst.

Oogsten van compost uit de WºRM op onze
 locatie bij de KasKantine

Oogsten van wormencompost uit de DHZ WºRM.

Vandaag heb ik mijn eerste wormencompost geoogst uit de DHZ WºRM. De WºRM is het model wormenhotel dat ik speciaal ontworpen heb voor mensen die graag zelf een wormenhotel bouwen voor thuis.

- Wil je zelf ook een WºRM bouwen? Lees dan hier hoe je jouw kopie van de Le Compostier handleiding bestelt. 

Houten Wormenhotel.

De WºRM is een compact houten compostmeubel met een klein tuintje bovenop. In het meubel is voldoende ruimte om al de rauwe groente- en fruitresten van een gemiddeld huishouden te composteren tot rijke vermicompost. De restjes worden bovenaan ingeworpen, als de tuinbak is weggeduwd. De compost kan aan de onderkant worden geoogst. 

Doordat de compost na enige maanden compacter wordt onderin het meubel, zullen de compostwormen naar boven migreren, waar het versere voedsel ingeworpen is. Wanneer je de compost onderuit het meubel oogst, zullen er dan ook niet veel wormen meekomen met de compost. Zo verstoor je het composteringsproces niet en kunnen de wormen rustig hun gangetje gaan. 

Premium compost: rijk aan bodemleven!

Wormencompost is super compost! Het barst van het leven en maakt je bodem blij. De vele micro-organismen in de wormencompost helpen de bodem weer helemaal vitaal te maken en zorgen ervoor dat de organische stoffen en mineralen in de bodem worden omgezet naar een vorm die de planten goed kunnen opnemen. 

Een gezonde bodem heeft een complex systeem van organismen die nauw samenwerken: Het Bodem Voedel Web (Lees hier meer over op de website van Marc Siepman). Door jouw eigen wormencompost te maken help je het bodemleven in jouw tuin of moestuin. Een gezond bodemleven zorgt er onder andere voor dat je minder water hoeft te geven aan je planten omdat vocht beter wordt vastgehouden. 
Andere voordelen zijn dat er minder plaagdieren en ziektes zullen zijn in de tuin, die je planten kunnen aanvallen. Een gezonde bodem maakt een gezonde tuin. 

Gebruik van jouw eigen gemaakte wormencompost.

Wanneer de compost klaar is voor gebruik is deze donker bruin van kleur, rijk zoet (bosgeur) en je kunt niet meer herkennen wat het geweest is. De compost die onderuit het wormenhotel komt kan (vooral bij de eerste oogst uit de DHZ WºRM) nog een beetje nat zijn. Laat deze dan nog enkele dagen 'rijpen' aan de lucht. Als de compost direct lekker rul is (vochtig maar wel korrelig, dus geen blubber) dan kun je deze direct gebruiken. 

Natuurlijk kun je de compost direct op de bodem gebruiken. Eventueel kan je de compost iets vermengen met de toplaag. Je hoeft niet diep te graven, beter niet zelfs, want dit verstoord het bodemleven, en dat willen we niet! Eventueel kun je de compost iets afdekken met een mulchlaag, zodat deze vochtig blijft en het bodemleven naar de compost toe komt. 

Ook kun je de compost gebruiken in plant gaten. Wanneer je nieuwe planten in je tuin plant, en een gat graaft voor de kluit van de plant, kun je op de bodem van het gat een handje wormencompost doen. Dit brengt direct het juiste bodemleven bij de wortels van de planten. 

Ook kun je er voor kiezen om een Actief Beluchtte Compostthee te maken met jouw rijpe wormencompost. De micro organismen die leven in de compost zitten aan de compostdeeltjes vast geplakt. Door de compost op te lossen in water en deze te beluchten met een aquariumpomp met beluchtingssteentjes, kun je de micro-organismen losweken van de deeltjes. Door een zoetstof op te lossen in het water geef je voeding aan de micro-organismen. In combinatie met het zuurstofrijke water groeit de populatie micro-organismen enorm snel. Na twee dagen heb je een super vloeistof die je kunt gebruiken om de bodem te beregenen, of die je op de planten (bladeren en stengels) kunt sproeien. 
Actief Beluchtte Compostthee maken: Door actief zuurstof toe te voegen
aan het water stimuleer je
de groei van nuttige micro organismen

zaterdag 12 januari 2019

Wormenhotel achter het Centraal Station in Amsterdam.

Wormen maken goede grond voor Voedselpark Ruijtergaard.

Feestelijke opening van het wormenhotel bij de Ruijtergaard.
Mariken de Goede checkt samen met kinderen uit de buurt
de eerste compostwormen in. 

Voedselpark De Ruijtergaard.

Achter het Centraal Station in Amsterdam, gelegen langs het IJ meer en ingeklemd tussen kade en de treinbaan ligt De Ruijtergaard. De Ruijtergaard is een kleine 'boomgaard' met boombakken vol eetbaar groen (een initiatief van Mariken de Goede en Stichting Amstergaard). Geheel volgens de principes van de perma-cultuur wordt hier een wandelroute aangelegd waarbij bezoekers even kunnen genieten van natuur en kunnen leren over eetbaar groen in de stad. 

De boombakken zijn gemaakt door Stichting Stadshout, van iepenhout dat afkomstig is van bomen die voorheen in de stad leefden. In de bakken is een ingenieus wateropvang systeem ingebouwd waardoor de planten en bomen in de bakken het zelfs tot 3 maanden zonder regen kunnen volhouden. 

Om voor voldoende voeding te zorgen in de grond van de boombakken is er een eerste wormenhotel van Le Compostier op de Ruijtergaard geplaatst. Gisteren werd dit wormenhotel feestelijk in gebruik genomen. 

Mariken de Goede houdt een toespraak aan het
begin van het openingsfeestje staand op de bankjes
van de boombakken gemaakt door Stadshout.

Wormen zijn blij in de Boomgaard.

Als 'wormenhoofd' van de stichting Amstergaard was ik erg blij wormenhotels speciaal voor deze mooie locatie te mogen vervaardigen. Er komen nu in totaal drie wormenhotels te staan tussen de boombakken van de Ruijtergaard. 

Het wormenhotel zal gebruikt worden om GFT-afval van de buren en fietsverhuurder StarBikes te composteren. Star Bikes verhuurt klassieke fietsmodellen, maar maakt ook heerlijke verse sappen en soepen. De restjes uit de keuken van Star Bikes kunnen nu gecomposteerd worden in het wormenhotel en dragen zo direct bij aan het verder vergroenen van de Ruijterkade. 

Het wormenhotel is een meubel waarbinnen een eco-systeem van compost-organismen wordt opgebouwd. De compostwormen zijn de herders binnen dit systeem en zij verspreiden en vermeerderen de nuttige micro-organismen die de bodem helpen gezond houden. 

Het wormenhotel dat gebouwd werd voor de Ruijtergaard is vernieuwd en kreeg de toepasselijke naam De WºRM. De WºRM is het laatste ontwerp van Le Compostier en dit model heeft een capaciteit van 700 L, 1000 L of 1400 Liter. 

Het Bodemvoedselweb.

Het systeem van organismen die met elkaar leven in en op de bodem noemen we ook wel het Bodemvoedselweb. Hoe complexer dit systeem is (dus hoe meer verschillende micro-organismen en grotere organismen deel uitmaken van dit systeem) des te beter kunnen nutriënten en vocht worden vast gehouden in de bodem en hoe sterker de weerstand wordt van planten en bomen tegen ziektes en plagen van planten en bomen. De wormen spelen een cruciale rol in dit systeem. 

De compostwormen in het wormenhotel zorgen ervoor dat er een heel rijke mest wordt gemaakt die perfect is om het bodemleven te voeden. Gebruik van wormenpoep doet wonderen in de tuin! 

De jeugd uit de buurt hielp bij het inrichten van
de tuintjes bovenop het wormenhotel. Ook in
deze tuintjes komt nuttig & eetbaar groen. 

Living Lab & Wormenhotel Innovatie.

De Ruijtergaard is niet alleen een plek om te komen genieten van de natuur in onze stad. Het is ook een Living Lab. Een plek waar stadslandbouw professionals, bedrijven en bewoners samen komen om te leren hoe samen de stad een leefbaarder en gezondere plek te maken om in te wonen. Door dit direct in de praktijk uit te proberen kan er snel geleerd worden (Lean startup method). 

Ook dit laatste wormenhotel is weer verder verbeterd met de ervaring van voorgaande buurtcompost projecten en het composteren in wormenhotels bij restaurants en kantoren. Hierdoor wordt het composteren in de wormenhotels van Le Compostier steeds makkelijker en kunnen wij de wormenhotels beschikbaar maken voor een groter publiek. 

Volgende modellen van Le Compostier worden ook uitgevoerd met slimme technologie. Hierdoor kan worden bijgehouden hoeveel organisch materiaal er per week/maand/jaar wordt gevoerd aan de wormen. Ook wordt er o.a. bijgehouden wat de temperatuur is geweest in en buiten het wormenhotel. Het eerste slimme wormenhotel van Le Compostier komt in het duurzaam vernieuwbouwde kantoor van De Goede Doelen Loterijen

Iedereen wordt blij van de wormen! 

Wilt U ook een wormenhotel?

Wilt U ook zo'n mooi, robuust & vooral heel praktisch wormenhotel bij U in de buurt? Vraag dan bij de gemeente wie verantwoordelijk is voor de openbare ruimte in uw buurt en welke fondsen er beschikbaar zijn voor het financieren van buurtinitiatieven. Vermeld daarbij dat het plaatsen van een wormenhotel bijdraagt aan:

* Sociale cohesie
* Méér natuur in de stad.
* Vergroten van de biodiversteit.
* Betere afvalscheiding.

Iedere gemeente in Nederland moet het scheiden van afval flink verbeteren. De wormenhotels van Le Compostier kunnen hier goed aan bijdragen. Wacht niet tot iemand anders het doet, maar ga zelf aan de slag en motiveer je buurt om ook te gaan composteren! 

De WºRM 1400 bij de Ruijtergaard. Dit wormenhotel werd ook
vervaardigd met hout van Stadshout. 

Organisch afval is géén afval. Laten we het koesteren en samen teruggeven aan de bodem.