woensdag 13 juni 2018

Een Wormenhotel op School

De Natuur als Leermeester op School.  

Natuurlijke Speeltuin van de
Annie M.G. Schmidtschool
in Amsterdam (hier nog in aanleg).



Steeds meer basisscholen vergroenen. Door het schoolplein op natuurlijke wijze in te richten, door een groene wand te maken in de aula of door zelfs met de hele klas naar buiten te gaan als het mooi weer is en daar les te geven.

Leerlingen genieten van de lessen in en over de natuur en zijn meer ontspannen en blij zo lijkt wel op groene scholen. 

Het verduurzamen van de scholen is een belangrijk onderdeel in het vergroenen van de scholen. Er is op veel scholen nog veel winst te maken door voor hernieuwbare energie te kiezen en door beter afval te gaan scheiden. Wanneer het GFT-afval goed gescheiden wordt en wordt gecomposteerd in een wormenhotel geeft dit een goede impuls aan de leerlingen om ook het andere afval beter te scheiden en leren ze meteen over de natuurlijke kringloop. Dubbel zo mooi als de compost ook nog eens in de moestuin van de school gebruikt kan worden. 






De Zwanenbloem, groene school met Zonnestroom en Wormenhotel.


De Zwanenbloem is zo'n school die al enkele jaren grote stappen zet in het verduurzamen van hun school. De school wekt zelf zonnestroom op en heeft een natuurlijk speelplein laten aanleggen. Naast de school liggen mooi onderhouden moestuintjes waarin de kinderen leren hoe groenten en fruit groeien en zij verzorgen samen het eetbare groen. Sinds een maand is daar nu ook een Wormenhotel van Le Compostier aan toegevoegd. 

Boompje klimmen op het natuurlijke schoolplein.

Als kinderen met natuur en natuurlijke vormen mogen spelen geeft dat veel vrijheid en stimuleert creativiteit. Hoe heerlijk als je als kind nog een beetje vies mag worden en je mag bezeren aan een tak of een stronk om daar van te leren en behendiger te worden. 

Wanneer kinderen meer tijd tussen het groen doorbrengen zullen zij meer ontspannen zijn en dat bevordert ook het vermogen om te leren en kennis op te nemen in de lessen. 

Veel tijd doorbrengen buiten het klaslokaal dus! 

De kinderen van de Zwanenbloem kunnen de planten
vanuit de klas zien groeien. 






Leren waar je eten vandaan komt.


Hoe vaak hoor je wel niet dat kinderen in de steden niet meer weten waar hun eten vandaan komt. Chocolade melk komt van bruine koeien? En broccoli groeit in plastic? 

Door zelf op het land te werken, hun handen vies te maken en de vruchten te plukken van het werk in de tuin krijgen kinderen een beter contact met de natuur en ons voedsel. En het is ook nog eens heel erg leuk om samen buiten bezig te zijn in de tuin. 

De kinderen van de Zwanenbloem doen dat in ieder geval met veel plezier. Dat was ook goed te zien toen zij het nieuwe wormenhotel in ontvangst namen. De plek van het wormenhotel was mooi versierd en de wormen werden met gedichten ontvangen. 




Feestelijke opening van het Wormenhotel bij de Zwanenbloem.





Natuurlijke speeltuin in de stad.  
Freek (initiatiefnemer van het wormenhotel) en Tom
zijn de vaders die het composteren begeleiden op de school. 



Ook de Annie M.G. Schmidtschool heeft onlangs haar schoolplein geheel gerenoveerd en omgetoverd tot een natuurlijke speeltuin. Jan van Schaik van Zandraket maakte het ontwerp en legde de tuin aan. 

Er zijn meerdere speelse elementen te vinden in de tuin waaronder een bouwhoek, een ontdekkingshoek, een keukentje en een vijver (met hoog hek erom zodat de kleintjes er niet invallen). Overal zijn natuurlijke vormen gebruikt, groeien planten en bloemen, liggen dode boomstammen om op te klouteren en ook het gehele klimkasteel is gebouwd met boomstammen. Het is een feest om er door heen te lopen en te zien hoe de kinderen spelen in deze natuurlijke omgeving. 


Karton scheuren tijdens de workshop.

Sinds eind vorig jaar staat er ook bij de A.M.G. Schmidtschool een wormenhotel. De kinderen zullen in groepjes het composteren uitvoeren onder begeleiding van enkele ouders. Ook de leraren doen mee natuurlijk en om te leren hoe ze het wormenhotel goed kunnen gebruiken in hun lessen over duurzaamheid kregen zij vandaag een workshop van Le Compostier. 


Bij de A.M.G. Schmidtschool zullen de verschillende onderdelen van de tuin door verschillende groepen worden verzorgd. Zo krijgen alle kinderen een keer de verantwoordelijkheid over een deel van de tuin en leren ze hoe met de planten en dus ook de compostwormen om te gaan. De compost wordt geoogst en daarna gebruikt in de schooltuin. 





Vijver en wormenhotel op het schoolplein. 


Mooie vetplanten bovenop het wormenhotel.


Nog meer voorbeelden van groene leeromgevingen: 


The Green Living Lab - Een groene oase in het hart van het financiële centrum van Amsterdam. Een laboratorium voor jong en oud om te ervaren en ontdekken hoe groen in de stad ons leven gezonder kan maken. 

The Green School - Misschien wel de groenste school op de planeet. 




Maak zelf een groen schoolplein:


Jufjanneke - Met ontwerpschema en groepsplan.

Groene Schoolpleinen.nl - Een website vol met voorbeelden hoe je jouw schoolplein kan vergroenen.

Fonds 1818 - Een platform dat groene schoolpleinen stimuleert in de regio Den Haag. (Ook andere steden hebben fondsen om het vergroenen van schoolpleinen te stimuleren. Informeer ernaar in jouw eigen stad of gemeente). 

Pinterest - Voorbeelden van natuurlijke klaslokalen.


maandag 4 juni 2018

Wormenhotel op de zandbank

Eetbaar landschap Roggebotstaete.


Tot 1957 was landgoed Roggebotstaete nog deel van de zee, de Zuiderzee. Toen deze werd afgesloten en deels werd drooggelegd werd het gebied rondom Roggebotstaete ingericht als boomkwekerij om voldoende bomen te laten groeien voor de Flevopolder. De bodem van het gebied is namelijk zanderig en niet geschikt voor akkerbouw. 

Toen de kwekerij niet meer nodig was werd een nieuwe bestemming gezocht voor het gebied en werd het langzaam omgevormd tot een landgoed. 

Op het landgoed kun je heerlijk tot jezelf komen temidden van de rust en het natuurlijk schoon. Maar ook kun je er meewerken om het landgoed verder te ontwikkelen tot een eetbaar landschap. 

Fundament voor Slot Roggebot. 

Natuurlijk bouwen. 


Roggebotstaete is net begonnen met de bouw van haar nieuwe onderkomen: Slot Roggebot. Dit aparte bouwwerk wordt zo veel mogelijk met natuurlijke materialen en gerecycelde materialen uit de buurt gebouwd. Zo komen de palen van een oude brug uit een rivier vlakbij en komen de strobalen bij een oude boerderij vandaan. 

Het bouwproject wordt uitgevoerd met hulp van vrijwilligers en leerlingen van een bouwopleiding uit de omgeving.






De bijenstal bij Roggebotstaete.

Dieren bij Roggebotstaete.


Op het landgoed is ook veel ruimte voor dieren. De schapen helpen om het landschap open te houden door te grazen en de varkens lopen vrij rond en wroeten in de grond en knagen aan de jonge bomen. 

Ook is er een grote bijenstal waar een grote verzameling bijenkasten te vinden is. En sinds dit weekend wonen er ook compostwormen in het nieuwe wormenhotel van Roggebotstaete. 







Crowdfunding Compost á la Carte


Het wormenhotel werd gerealiseerd dankzij de succesvolle crowdfunding die Le Compostier startte in de herfst van 2017. Dankzij gulle bijdrages aan de crowdfunding konden we dit wormenhotel bouwen voor Roggebotstaete en kan daar nu ook mooie wormencompost gemaakt worden voor de moestuin.

Roggebotstaete organiseert o.a. evenementen en krijgt groepen op bezoek voor team-building en om te komen genieten van de rust en het natuurlijk schoon. De buitenkeuken gebruikt deels producten van het eigen land en de restjes uit de keuken kunnen nu in het wormenhotel worden gecomposteerd. Helemaal circulair dus!


Het nieuwe wormenhotel. 



Als je wilt helpen met het bouwen van Slot Roggebot kun je je nog opgeven. 



maandag 14 mei 2018

DHZ WºRM bouwplan + handleiding.

Eerste Handleiding van Le Compostier voor een DHZ WºRM.

(for English look here)

Le Compostier publiceert eerste handleiding voor een DHZ Wormenhotel.

Met gepaste trots en veel plezier presenteer ik mijn eerste gepubliceerde handleiding voor een DHZ Wormenhotel voor huishoudens: De WºRM Single. 

Reeds in het begin, toen ik nog aan het fantaseren was over het maken van meubels die het praktischer en ook stijlvoller zouden maken om organisch afval te composteren in een stedelijke omgeving, wilde ik graag een meubel ontwerpen dat door mensen zelf gebouwd kan worden voor hun eigen huis. Tijdens mijn crowdfunding van vorig jaar was er reeds de mogelijkheid het bouwplan voor een dergelijk meubel te kopen. Het heeft mij nog enkele maanden gekost om dit te realiseren. Maar hier is ie dan toch echt!


Bouwplan & dhz handleiding voor het wormenhotel. 

Het maken van de bouwplannen & handleiding was een grotere opgave dan ik had gedacht en ik ben dan ook erg blij dat ik mijn goede vriendin Ioanna Siviti heb gevraagd om mij te helpen met het maken van de 3d tekeningen. Vooral ook dankzij haar talent als grafisch ontwerper hebben wij een mooi boekje kunnen maken van de bouwplannen & handleiding.

Het was erg leuk om aan dit ontwerp te werken en aangezien dit enkel het eerste model is van een serie die ik als DHZ Handleiding wil aanbieden kijk ik erg uit naar het printen van de volgende boekjes.

Wormenhotel voor enkele huishoudens. 

De WºRM Single is een wormenhotel groot genoeg voor een gemiddeld gezin en kan tot 150 L groente- en fruitafval / compost bevatten. Na een opstart periode van 6 tot 8 maanden kan er begonnen worden met compost te oogsten aan de onderkant van het meubel. De compost wordt geoogst door het deurtje en vervolgens de plastic container te verwijderen en de compost los te krabben. De compost wordt langer in het meubel gelaten om er voor te zorgen dat de compostwormen naar boven gaan voordat we de compost oogsten. De vermicompost zal compacter worden en zal iets drogen wanneer het karton aan de onderkant is verwijderd.


DHZ WºRM Single in de tuin.
Met een klein tuinharkje of een stok kan de wormencompost worden van onderaf losgemaakt zonder de compostwormen lastig te vallen en het composteringsproces te verstoren.

Binnenin de WºRM is het composterende materiaal volledig omgeven met lucht en dit zorgt ervoor dat er goede ventilatie is en dus genoeg zuurstof voor de compostwormen en het composterende materiaal.

Voor het frame en de buitenkant van het meubel is het slim om een type hout te kiezen dat geschikt is voor buitengebruik zonder dat het hout bewerkt dient te worden met een chemisch conserveringsmiddel. Het dikke hout zorgt voor wat isolatie en houdt knaadieren buiten, wanneer de ruimtes tussen de planken klein genoeg wordt gehouden.

We hebben het meubel getest in tuinen waar knaagdieren in grote getalen komen en wij hebben nog geen sporen kunnen ontdekken dat de dieren het meubel binnenkomen.

Tuintje bovenop. 

Schuif de tuin weg om GFT-afval
in het wormenhotel te doen. 
Het tuintje bovenop het wormenhotel heeft drie functies.

Eén daarvan is vrij duidelijk, namelijk het geven van ruimte aan planten. Liefst nuttige planten die gebruikt kunnen worden in de keuken of in het wormenhotel zelf om het composteren te versnellen. Ook bloeiende planten voor bestuivende insecten zijn een mooie keuze voor bovenop het wormenhotel. 

De tweede functie is dat het de toegang is tot de composteer kamer. Door de tuinbak weg te duwen kun je de WºRM openen en kan GFT-afval ingeworpen worden. 'Groen afval' en 'bruin afval' zoals karton en zaagsel worden gemengd om te zorgen voor een goede balans tussen stikstof en koolstof binnenin.

De derde functie is om the helpen om de temperatuur binnenin het meubel te temperen. Wanneer het erg warm is koelt het verdampen van water in de tuin het meubel en wanneer het erg koud is houdt de tuin de ergste kou buiten. 

De tuin heeft een overloop waardoor een teveel aan regenwater weg kan lopen naar de straat. 


Natuurlijke materialen.

Om de WºRM te bouwen heb ik zoveel mogelijk gekozen voor natuurlijke materialen. Je kunt het meubel op nog duurzamer wijze bouwen door te kiezen voor tweede hands hout, ijzerwaren en plastic container. 

Ik verkies natuurlijke materialen over plastic of staal omdat ik ze mooi vind, ze makkelijk te vinden zijn en makkelijk te verwerken zijn. Aan het eind van hun levensloop worden deze materialen weer deel van de natuurlijke cirkel en kunnen makkelijk vervangen worden. 

Voor frame en buitenkant koos ik Douglas hout en voor de binnenkant Bamboo stokken. Het materiaal dat direct in contact komt met het composterende materiaal kan beter niet natuurlijk zijn, aangezien dat dan meteen zal vergaan. Om die reden worden de bamboo stokken gebruikt om Anti Worteldoek te verstevigen als binnenwand. Ook de container onderin is van voedsel veilig kunststof omdat deze het vocht zal opvangen dat mogelijk vrijkomt en ook gebruikt wordt om de compost op te vangen bij het oogsten.

De tuinbak bovenop kan gemaakt worden van watervast-verlijmd multiplex en kan bedekt worden met bijvoorbeeld EPDM. Zelf heb ik nu gekozen voor watervast betonplex met een water-doorlatende laag kunststof als extra bodem voor de afwatering. 


Vul de tuinbak met ecologische moestuingrond
of met jouw zelf gemaakte potgrond

De DHZ WºRM Handleiding gebruikt het metrisch stelsel.  

Aangezien ik in Nederland woon heb ik materialen gekozen die hier voor handen zijn. De maten en vorm van materialen in andere landen kunnen verschillen. De maten in deze handleiding worden gegeven in cm en mm en mogelijk dien je deze maten om te rekenen naar een ander meetstelsel. Het kan ook zo zijn dat je (enkele) maten moet aanpassen omdat de materialen die jij zult gebruiken verschillen. 

De tekeningen die wij in het boekje hebben gebruikt zijn duidelijk (wij hopen dat je dat ook zult vinden) en het zou niet moeilijk moeten zijn dit meubel te bouwen voor een ieder met enige ervaring als timmerman. Als je nog geen ervaring hebt is dit misschien een mooi project om die te krijgen ;) In ander geval vraag aub iemand met ervaring te helpen bij jouw bouwproject. 

Hoe krijg je jouw kopie van deze eerste Le Compostier DHZ Handleiding? 

De prijs voor dit boekje is € 25,- exclusief verzendkosten (voor verzendkosten zie informatie hieronder).

De handleiding is nu beschikbaar in boekvorm in het Nederlands en in het Engels. Je kunt jouw kopie bestellen door een email te sturen met jouw naam en postadres naar: info@compostier.nl. Of door direct het bedrag voor het boekje + verzendkosten over te maken naar: 

Rowin Snijder
Bank rekening number: NL50 TRIO 0197 7640 96
Voor internationale overboekingen BIC: TRIONL2U

Vermeldt a.u.b. bij jouw betaling: 
WºRM Single - english / nederlands - jouw post adres. 

verzendkosten: 
€ 3,00 binnen Nederland
€ 4,70 buiten Nederland 

(het boekje zal verstuurd worden op de eerste maandag nadat we jouw betaling hebben ontvangen).

Waarom een papieren print en niet digitaal? 

Tegenwoordig wordt veel gedigitaliseerd en virtueel gemaakt. Zelf lees ik echter het beste vanaf papier. Maar voornamelijk omdat de wormenhotels een manier zijn om ons weer met de tastbare en natuurlijk omgeving in contact te brengen heb ik voor een tastbare handleiding gekozen. Eén waarvan je een bladzijde omslaat voor iedere volgende stap. 

Wat heeft een grotere impact op het milieu? Printen op papier of elektronische opslag? Ik ben er niet zeker van. Wanneer jij jouw WºRM gaat gebruiken hoop ik dat de positieve impact hiervan enige 'schade' die het maken en versturen van het boekje aan het milieu heeft gedaan teniet doet en ik hoop dan ook dat je de compost zult gebruiken om vele planten en bomen te laten groeien en zo jouw eigen wereld een stukje groener maakt met gebruik van jouw zelfgemaakte wormenpoep. 



Eerste DHZ WºRM gemaakt door Johan met
gebruik van de DHZ Handleiding van
Le Compostier. 





WºRM Single 
Handleiding + Bouwplan voor  Le Compostier's 1e  DHZ Wormenhotel

Wormenhotel ontwerp door Rowin Snijder
Tekst door Rowin Snijder
3d tekeningen & grafisch ontwerp door Ioanna Siviti

ISBN: 9789492992000

een uitgaven van Le Compostier Publishing. 
Alle rechten zijn voorbehouden.